Patent Sorgulama mı, Marka Sorgulama mı? Fark Nedir?
"Patent sorgulama" diye arayanların çoğu aslında şunu merak ediyor: Bu ismi ya da logoyu başkası almış mı? Bunun cevabı patent kaydında değil, marka kaydında. Günlük dilde "patent" çoğu zaman "tescil" anlamında kullanılıyor; oysa Türk Patent ve Marka Kurumu'nda (TÜRKPATENT) marka, patent ve tasarım üç ayrı sicildir ve her biri ayrı ekranda sorgulanır.
Hangisi neyi korur?
| Korunan şey | Hak | Örnek | Koruma süresi |
|---|---|---|---|
| İsim, logo, slogan, ambalaj rengi gibi ayırt edici işaret | Marka | Bir kafenin adı ve logosu | 10 yıl; 10'ar yıl sınırsız yenilenir |
| Teknik bir buluş (cihaz, yöntem, formül) | Patent | Yeni bir filtre mekanizması | 20 yıl; yenilenmez |
| Daha küçük bir teknik buluş | Faydalı model | Mevcut bir aletin yeni bir tutamak çözümü | 10 yıl; yenilenmez |
| Ürünün görünümü (biçim, desen, çizgi) | Tasarım | Bir şişenin özgün formu | 5 yıl; 5'er yıl yenilenerek en çok 25 yıl |
Kısa test: Korumak istediğin şey bir ad, logo ya da slogan mı? Marka. Bir şeyin nasıl çalıştığı mı? Patent ya da faydalı model. Bir şeyin nasıl göründüğü mü? Tasarım. Tek bir ürün üçünü birden taşıyabilir: adı marka, mekanizması patent, şişesi tasarım olarak korunur.
"Marka patenti" diye bir şey var mı?
Yok. Marka tescil edilir, patent verilir; ikisi ayrı kanun bölümleri, ayrı ücretler ve ayrı sicillerdir. Bir marka adı için "patent aldım" demek yaygın ama hukuken yanlış bir ifadedir; reklamda "patentli" diyebilmek için gerçekten patent gerekir. Yanlış sicilde arama yapmak da seni yanıltır: isim için patent kaydına bakarsan "boş" sonucu görür, başkasının markasını kullanmaya başlayabilirsin.
Nereden sorgulanır?
- Marka: İsim ya da başvuru numarasıyla Nomist marka sorgulama aracında ücretsiz ve kayıtsız arayabilirsin; kayıtlar TÜRKPATENT'in Resmi Marka Bülteni ve sicil yayınlarından derlenir. Kurum'un kendi marka araştırma ekranı da ücretsizdir.
- Patent, faydalı model ve tasarım: Nomist bu sicillere bakmaz. TÜRKPATENT'in araştırma sayfasında ilgili sekmeyi seçerek ücretsiz sorgulayabilirsin.
Marka için sorgulamadan sonrası
Birebir aynı isim çıkmaması, markanın tescil edilebileceği anlamına gelmez; benzer yazımlar ve sınıf uyumu da değerlendirilir. Başvurmadan önce benzer markaları, işine uygun sınıfları ve resmi ücreti Marka Başvuru Raporu ile görebilirsin. Markan zaten varsa her yeni bültende benzerini yakalamak için izlemeye alabilirsin.